"Dom to popularna nazwa miejsca, w którym ludzie przebywają, gdy pada deszcz i gdy chcą zademonstrować, że mogą ze sobą wytrzymać, chociaż nie mogą ze sobą wytrzymać." (s. 26-27) Ukazany na okładce książki mały, przytulny wiejski domek nie daje jego mieszkańcom poczucia bezpieczeństwa. Jest to "dom prowizoryczny z udawaną rodziną." (s. 33) Wybudowali go ojciec i dziadek narratorki - kilkunastoletniej dziewczynki, której imienia czytelnik nie pozna. Do letniskowego domku pod orzechem w jednej z małopolskich wsi zjeżdżają na dwa miesiące wakacji miastowi, których łączą rodzinne więzi. Jest to okazja do wzajemnego poznawania się i wymiany międzypokoleniowych doświadczeń. Narratorka szybko jednak zauważa, że dziadek nie lubi jej mamy, a swojej synowej; ma też złe zdanie na temat zięcia, który wżenił się w ich rodzinę. Z wnuków akceptowany jest tylko Dziubasek - syn córki dziadka; na wnuki urodzone przez synową patrzy się jak na obcych, a nawet przypisuje się im zły charakter. Narratorka słyszy od swojego dziadka słowa: "Jesteś złym dzieckiem." (s. 305) Tymczasem to dziadek żyje w nienawiści z najbliższymi sąsiadami. Jest przeświadczony, że tylko on ma zawsze rację. Najbliżsi muszą go słuchać i postępować zgodnie z jego zaleceniami. Wakacje w domu dziadka wcale nie są sielskie i anielskie. Na szczęście ukojenia można szukać na łonie przyrody. Mieszczuchy chętnie spacerują po łąkach i lasach, zbierają owoce, zioła i liście. Narratorka bawi się też z dziećmi mieszkającymi w okolicy, a jej przyjaciółką zostaje "Bejatka", która musi pomagać rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa rolnego oraz sprzedaży warzyw i owoców. 

Dlaczego za tytuł książki o rodzinie posłużył wyraz "kąkol" - nazwa pięknie wyglądającego chwasta zbożowego, o którym na wsi mówi się diabelski kwiat? W wywiadach autorka przyznała, że lubi nadawać swoim książkom tytuły wieloznaczne. Kąkol pojawia się w jednej z biblijnych przypowieści (Mt 13,25 -w tłumaczeniu Jakuba Wujka), a także w przysłowiach ludowych:

"Dziura w worze, gość w komorze, piasek w mące, woda w łące, kąkol w życie, złość w habicie – rzeczy niepotrzebne."

"Kto sieje kąkol, zbierze kąkol."